VI รุ่นจิ๋ว EP8 … Social Proof

เหตุเกิด ณ ห้างพารากอน ขณะกำลังเดินเข้าร้านขนมปัง และไม่ได้มีในใจว่าจะซื้ออะไรดี
.
น้องพีม : ป๊า เอาอันนี้มั้ย Messy Bun เค้าติดป้าย ขายดีอันดับ 1 น่าจะอร่อย
.
ยังไม่ทันที่จะได้ตอบลูก น้องพีมก็พูดต่อว่า

น้องพีม : ป๊า แต่ที่เดอะมอลล์ บางแค อันนี้ไม่ติดอันดับ 1 นะ มันเป็นชีสสติ๊กยาว ๆ แล้วพีมจำได้ว่าเบอร์ 3 เบอร์ 4 นี่ก็สลับไปสลับมา ไม่แน่นอน แต่ละอาทิตย์ไม่เหมือนกัน
.
ปาป๊าจิม : พีมเดินดูรอบ ๆ สิลูก มีจัดอันดับตั้งหลายเบอร์แหนะ ทั้งโดนัท ทั้งครัวซองค์
.
น้องพีม : งั้นเอาอันที่ติดอันดับขายดีละกันป๊า คนน่าจะกินกันเยอะ เห็นแล้วน่ากิน

สุดท้ายเราก็ได้ซื้อขนมปังที่ติดอันดับสินค้าขายดีมา 5-6 ชิ้น
.
====================
..
ปรากฎการณ์นี้ทางจิตวิทยาเรียกว่า “Social Proof”
.
เป็นคำพูดของ Robert Cialdini ในหนังสือ Influence: The Psychology of Persuasion
.
หลักการคือ ผู้บริโภคจะเชื่อหรือทำตามคำแนะนำของคนอื่นหรือสังคมที่ตัวเองอยู่ เพราะคิดว่าเค้ารู้ดีกว่า เราทำตามน่าจะดี น่าจะไม่ผิดหวัง แบ่งเป็น 5 รูปแบบ คือ
..
1) Experts: เชื่อในผู้เชี่ยวชาญ เช่น ยาสีฟันที่ทันตแพทย์แนะนำ รองเท้าที่นักกีฬาแนะนำ
.
2) Celebrities: เชื่อในดาราหรือบุคคลที่มีชื่อเสียง เช่น สบู่เบนเน็ทที่ใช้สโลแกนว่า “อะไรดี บุ๋มก็ว่าดี” หรือแชมพู ครีมทาผิวทั้งหลายที่มีดาราเป็นผู้โฆษณา
.
3) Users: เชื่อคนที่ลองใช้มาก่อน เช่น รีวิวใน pantip การติดดาว Rating ร้านอาหาร โรงแรมต่าง ๆ
.
4) Wisdom of Crowds: เชื่อสังคมบอกต่อ ที่เป็นกลุ่มคนหลักร้อยหลักพัน จนเกิดเป็น word of mouth
.
5) Peers: เชื่อเพื่อนที่บอกต่อกันมา เพราะไว้ใจกัน เพื่อนไม่หลอกเรา

======================
.
กลับมาที่ขนมปังของเรา ก็เข้าข่ายว่าเป็น Social Proof แบบ Users หรือ Wisdom of Crowds ได้เหมือนกัน เพราะเป็นการบอกว่า ไส้ไหนคนชอบกินเยอะ ก็น่าจะแปลว่าอร่อย แต่ประเด็นที่น้องพีมพูดน่าสนใจ เรามาวิเคราะห์กันต่ออีกนิดครับ
..
• ขนมปังแบรนด์เดียวกัน แต่ละสาขา อันดับขายดีไม่เหมือนกัน น่าจะเป็นเพราะจัดลำดับแยกกันแต่ละร้าน เหมือนที่ 7-11 จัดอันดับสินค้า T1, T2, T3 แยกแต่ละสาขา
.
• อันดับแต่ละอาทิตย์ไม่เหมือนกัน ทำไมอาทิตย์นี้พายไก่หรือชีสสติ๊กเป็นเบอร์ 1 แล้วอาทิตย์ถัดมาอันดับร่วงไปเยอะ อันนี้มองได้ 2 แบบ คือ
.
>> พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนเร็ว กินไม่ซ้ำกัน หรือทำโปรโมชั่นเฉพาะขนมปังบางแบบ ทำให้อันดับสลับไป
.
>> หรือมองอีกแบบคือ เป็นไปได้มั้ยว่า อยากดันสินค้าตัวนี้ เลยเอาป้ายสินค้าขายดีมาติดไว้เลย คนจะได้เชื่อแล้วก็ซื้อ จนสุดท้ายสินค้านั้นขายดีจริง ๆ
…..
=======================
.
เราสามารถเอาความรู้เรื่องนี้มาใช้ในการลงทุนได้เช่นกัน เรามีกรณีแบบ Social Proof อยู่บ่อยครั้ง เคยมั้ยครับที่เราเลือกซื้อหุ้นเพราะ
.
• ซื้อหุ้นแนะนำที่อยู่หน้าแรกของหนังสือพิมพ์
• ซื้อหุ้นตามเซียน ตามกรุ๊ปไลน์ ตามเพื่อนที่เก่ง ๆ
• ซื้อหุ้นตามบทวิเคราะห์ที่เขียนว่า “Buy”
• ซื้อหุ้นตอนงบออกเห็นว่ากำไรดี
• ซื้อหุ้นตอนเห็นเค้ากำลังยก Offer กลัวตกรถ

แต่สุดท้าย เราก็ยังคงขาดทุน ติดดอยอยู่ทุกที นั่นอาจจะเป็นเพราะว่า เรากำลังตกหลุมพรางเรื่อง “Social Proof” โดยขาดการวิเคราะห์อย่างรอบคอบก็ได้
..
สุดท้ายนี้ ขอตัวไปชิมขนมปังยอดขายอันดับ 1 ก่อนนะครับ ว่าสมราคาติดดาว Best Seller แค่ไหน
.