Trends การตลาดอัจฉริยะ

ดร.เอกก์ ภทรธนกุล อาจารย์ประจำภาควิชาการตลาด  จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาบอกเล่าเรื่องราว Trends น่าสนใจที่เราไม่รู้หรือมอง ข้ามไปในงาน VI Know How ครั้งที่ 6

** Trend ที่ 1 … วัยรุ่นไม่เล่น Facebook **
..
ในคลาสการตลาดของนิสิตปี 1 อ.เอกก์ ถามลูกศิษย์ว่า ใครเล่น Facebook บ่อย ๆ บ้าง มีอยู่ 10% ยกมือ
.
แล้วใครเล่น Line บ่อย ๆ บ้าง ………. ก็มีอีกประมาณ 10% ที่ยกมือ (แต่ทุกคนมี account Line นะ เอาไว้คุยกับพ่อแม่)
.
แล้วใครเล่น Twitter บ่อย ๆ บ้าง ……… ทีนี้คือยกมือกันทั้งห้อง
.
วันนี้มีคนใช้งาน Twitter ในเมืองไทย 12 ล้านคน แต่เป็น platform ที่โตเร็วที่สุด และสาเหตุที่คนรุ่นใหม่นิยม ใช้กันก็เพราะ
.
1) เอาไว้ติดตามดาราเกาหลีที่อ ยู่บน Twitter กัน
2) สามารถแสดงตัวตนได้เต็มที่ ไม่มีใครมา report เหมือน Facebook
3) ข้อนี้สำคัญมาก คือ พ่อแม่ไม่เล่น Twitter เด็ก ๆ ที่โดนพ่อแม่ add friend ใน FB เลยหนีมาหาความเป็นส่วนตัวต รงนี้แทน เพราะพ่อแม่ไม่ได้ตามมาเล่น ด้วย
..
hashtag ที่เป็น Trend ยอดนิยมที่เด็ก ๆ คุยกันวันนี้ก็คือ เรื่องที่ผู้ใหญ่ไม่เข้าใจอ ย่างเช่น #มั่นสดได้ทุกวัน #บาสเด็กอ้วนที่แท้จริง #OURSKYY คำถามสำคัญก็คือว่า ถ้าเด็กเหล่านี้คือลูกค้าที ่สำคัญในอนาคตของบริษัทต่าง  ๆ เราเข้าใจพวกเค้ามากน้อยแค่ ไหน
..
========================== =
.
** Trend ที่ 2 … หาคนมาให้เยอะก่อน รายได้เดี๋ยวว่ากัน **
..
สมัยก่อนถ้าเราอยากฟังเพลง เราก็จะไปซื้อเทปเพลงมาฟัง หรือไม่ก็ขอเพลงตามรายการวิ ทยุ แล้วกดอัดลงเทป ซึ่งก็มักจะได้ยินเสียง DJ พูดแทรกอยู่เป็นประจำ ต่อมาเราก็เริ่มมาฟังเพลงด้ วย CD MP3 จนล่าสุดมาฟังเพลงบน platform อย่าง JOOX หรือ Spotify
.
JOOX เป็นหนึ่งในเครือข่ายของ Tencent ยักษ์ใหญ่จากเมืองจีน (ที่เป็นเจ้าของ WeChat และ Sanook) ปีแรกของการมาเมืองไทย ผู้บริหารบินมาจากจีนและบอก ว่า “KPI คือ ทำยังไงก็ได้ให้มีคนใช้ 10 ล้านคน ยังไม่ต้องพูดถึงรายได้หรือ กำไร”
.
ง่ายเลยครับ แบบนี้ JOOX ให้ทุกคนฟังเพลงฟรี ทีนี้คนมาใช้กันเต็ม และครบ 10 ล้าน ไปได้อย่างรวดเร็ว
.
ปีต่อมา ผู้บริหารจีนบินมาใหม่บอกว่ า “เอาล่ะ KPI ต่อไปคือให้หารายได้จาก 10 ล้านคน”
.
ก็ไม่ยากอีกเช่นกัน เพราะเราได้คนจำนวนมหาศาลมา แล้ว และ JOOX ก็รู้ใจคนฟังไปหมดทุกอย่าง รู้ว่าเราชอบเพลงแบบไหน จะแนะนำเพลงแนวเดียวกันให้เ ราฟังตลอดจนเราติด และ JOOX เองก็สามารถหารายได้จากทั้ง ค่าสมาชิก ค่าโฆษณา หรือถ้าใครอยากส่ง SMS ถึงคน 10 ล้านคน ก็ไม่ต้องพึง operator มือถือ มาส่งที่นี่ก็ได้
..
แนวคิดแบบนี้คือ การดึงคนให้เข้ามาอยู่กับเร าจำนวนมาก ๆ ก่อน เราจะได้ฐานลูกค้าและข้อมูล จำนวนมหาศาลมาอยู่ในมือ ต่อไปการหารายได้ก็ไม่ใช่เร ื่องยาก
.
========================== ======
.
** Trend ที่ 3 … เศรษฐศาสตร์เป็นเรื่องของอา รมณ์ **
..
Richard Thaler ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศ รษฐศาสตร์ประจำปี 2017 ทั้ง ๆ ที่ไม่ได้เป็นนักเศรษฐศาสตร ์ กับผลงานที่บอกว่า “คนเราตัดสินใจด้วยอารมณ์ ไม่ใช่เหตุผล”
.
ในห้องน้ำชายมักจะพบปัญหาว่ า ผู้ชายฉี่เลอะเทอะออกมาจากโ ถปัสสาวะ วิธีแก้ที่ควรจะเป็นเหตุเป็ นผลคือ การติดป้ายบอกผู้ชายว่า “จับแน่น ๆ” หรือไม่ก็ทำโถให้ใหญ่ขึ้น ซึ่งดูเป็นเหตุเป็นผลดี แต่อาจจะไม่เหมาะหรือไม่คุ้ ม วิธีการแก้ปัญหาง่าย ๆ ที่ Richard บอกคือ ให้แปะ sticker รูปแมลงวัน ไว้ในโถ ทีนี้รับรองไม่เลอะเทอะออกม าแน่นอน คุณผู้หญิงถ้างง ลองถามผู้ชายข้าง ๆ ดูครับว่าเพราะอะไร
..
หรือถ้าวันนี้เราถูกล็อตเตอ รี่ 1 ล้านบาท ดีใจมาก แต่อยู่ ๆ คนที่บ้านโทรมาบอกว่าขโมยขึ ้นบ้านเอาเงินไป 1 ล้านบาท ทีนี้เรากลับร้องห่มร้องไห้ เสียใจมาก ทั้ง ๆ ที่ถ้าพูดกันตามหลักเศรษฐศา สตร์แล้ว ได้เงินมา 1 ล้าน หายไป 1 ล้าน มันคือสมการ -1+1 = 0 เราต้องไม่รู้สึกอะไร แต่จริง ๆ แล้วคนเรามีความรู้สึกเสียใ จกับการสูญเสียมากกว่าการได ้รับทั้ง ๆ ที่มูลค่ามันเท่ากัน ถ้าไม่เชื่อลองนึกถึงตอนที่ เราได้กำไรและขาดทุนจากการล งทุนในจำนวนเงินที่เท่าๆ กันดูครับว่าจริงมั้ย
..
========================== =====
.
** Trend ที่ 4 … Outside In ไม่ใช่ Inside Out **

การที่ขายสินค้าแล้วบอกว่า ของดี ราคาถูก หรือคนขายเก่ง อาจจะไม่เพียงพอหรือเป็นสูต รสำเร็จในการสร้างรายได้อย่ างยั่งยืน แต่สิ่งที่ต้องคำนึงถึงมากก ว่าคือ “การเข้าใจลูกค้ามากกว่าที่ ลูกค้าเข้าใจตัวเอง” เช่น
.
• Sony ไม่ได้พูดถึงเรื่องการถ่ายภ าพถ่ายวีดีโอที่คมชัด แต่พูดถึงเรื่องการบันทึกคว ามทรงจำแทน
• Revlon ก็ไม่ได้ขายความสวยงามให้ผู ้หญิง แต่ขาย “ความหวัง และ ความมั่นใจ” ทำให้คุณผู้หญิงไม่ต้องลางา นในวันที่ดินสอเขียนคิ้วหมด
• Bangkok Airways ก็ไม่ได้ขายเส้นทางการบิน แต่ขายความทรงจำให้กับคู่ Honeymoon ที่กำลังตกอยู่ในห้วงของควา มรัก

อ.เอกก์ เชื่อว่า “Customer is King” ส่วน “Content is Important” คือ เราต้องชัดเจนก่อนว่าลูกค้า คือใคร ต้องเข้าใจเค้าให้ได้มาก ๆ ถึงจะประสบความสำเร็จ เหมือนช่อง One จับกลุ่ม Gen Y ได้ชัด Money Channel ก็เข้าใจนักลงทุน ทำให้มีสปอนเซอร์ที่ชัดเจนม าลงโฆษณา
.
========================== =====
.
** Trend ที่ 5 … Digital is Onlife **
.
เป็นคำถามที่น่าสนใจว่าตกลง แล้ว Digital นี่มันคือ Online หรือ Offline กันแน่ อ.เอกก์ ตอบว่า มันคือ “Onlife” ที่จะมาอยู่บนชีวิตเราตลอดเ วลาจนแยกไม่ออก ยกตัวอย่างที่น่าสนใจ คือ
.
• Amazon Go ร้านค้าที่ออกมาตอบโจทย์ภาว ะเร่งด่วนโดยเฉพาะตอนเช้า โดยที่เราสามารถเดินเข้าไปซ ื้อของแบบไม่ต้องพกเงินสดหร ือกระเป๋าสตางค์ ขอแค่มีมือถือเครื่องเดียวส แกนตรงทางเช้า เดินเข้าไปหยิบของ แล้วออกไปได้เลย ไม่ต้องมีพนักงานคิดเงิน ไม่ต้องต่อคิวจ่ายเงิน
.
• BingoBox เป็นร้านรูปแบบเดียวกัน แต่อยู่ในเมืองจีน มีขนาดเล็กหน่อยเหมือนร้านส ะดวกซื้อ มี 500 สาขา (จำได้ว่าเคยเห็นน้อง Tena Jetthaveekij ทำคลิปวีดีโอไว้) โดยทำประตูเพิ่มเข้ามา ถ้าไม่ได้สแกนจ่ายเงินก็จะเ ปิดออกมาไม่ได้ แล้วแว่ว ๆ ว่า BingoBox อยากมาเมืองไทย ซึ่งก็มีความเป็นไปได้สูงเพ ราะเจ้าของเค้ามีชื่อว่า Alibaba นั่นเอง
.
• Samsung กับตู้เย็นพูดได้ ต้องบอกว่า Vision ของเค้าสุดยอดมาก คือ อยากสร้างคำศัพท์ใหม่ใน Dictionary คือคำว่า Family Hub ประกอบไปด้วย Food + Fun + Family ไม่ใช่เป็นแค่ Fridge ที่เอาไว้เก็บอาหาร แต่จะคอยบอกเราได้ว่า อย่าลืมซื้อไข่กลับบ้านนะ หรือจะดูเลือดข้นคนจางที่ค้ างอยู่ต่อให้จบมั้ย คุณแม่จะฟังสวลี ผกาพันธุ์ ต่อมั้ย อ้อตู้เย็น Samsung ราคาประมาณ 130,000 บาท
.
• Amazon Alexa เป็นอุปกรณ์ประจำบ้านที่คุย กับเรา และคอยดูแลเราในทุกเรื่องยิ ่งกว่าแม่ ตั้งแต่ปลุกเราตื่นนอน ถ้าไม่ตื่นมีปลุกซ้ำ สั่งอาหาร เปิดน้ำร้อน เปิดทีวี ปิดไฟ ล็อคประตูให้แบบอัตโนมัติ คือทำทุกอย่างให้เราทั้งหมด  ซึ่งก็มักจะมีคำถามตามมาว่า  แล้วเราจะสูญเสียความเป็นส่ วนตัวมั้ย อ.เอกก์ ตอบได้อย่างน่าสนใจมากกว่า คำถามที่ควรถามคือ “เราควรจะอยู่อย่างไร ในโลกที่ไร้ความเป็นส่วนตัว ”

========================== ====
.
** Trend ที่ 6 … Deep Tech เทคโนโลยีเปลี่ยนโลก **
.
6 เรื่องที่ต้องรู้ และเป็นพื้นฐานของเทคโนโลยี ต่าง ๆ จำง่าย ๆ ว่า AA BB CC
.
1) AI หรือ Artificial Intelligent ที่อ.เอกก์ แปลง่าย ๆ ว่า “หุ่นยนต์ ฉล๊าด ฉลาด” ซึ่งมันคือพื้นฐานของเทคโนโ ลยีสุดล้ำที่เราเห็นกันทุกว ันนี้
.
2) AR หรือ Augmented Reality ทำให้เราเห็นภาพเสมือนจริง เช่น ลองเสื้อโดยไม่ต้องถอดเสื้อ  ดูสีรถโดยไม่ต้องมีรถทุกสีใ นโชว์รูม เป็นการลดต้นทุนทั้งการผลิต และค่าขนส่งได้มหาศาล
.
3) Big Data คือ ข้อมูลขนาดใหญ่มาก ๆ ที่เอามาใช้เข้าใจผู้บริโภค ได้ เช่น ร้าน Target เก็บรวบรวมข้อมูลว่าถ้าลูกค ้าซื้อของแบบนั้นแบบนี้จนคร บ List เข้าข่ายว่าอาจจะเป็นคนท้อง  และจะส่ง catalog คนท้องมาให้ถึงบ้าน ก่อนที่เจ้าตัวจะรู้ว่าตัวเ องท้องเสียอีก
.
4) Block Chain เหมือนเป็นการเก็บข้อมูลหรื อสมบัติไว้ในห้องเล็ก ๆ หลาย ๆ ห้อง ร้อยเข้าด้วยกันเป็นห่วงโซ่  เรารู้ว่าอะไรอยู่ห้องไหนบ้ าง มีขโมยมาห้องไหนก็จะรู้ และเพิ่มระดับความปลอดภัยได ้ เป็นระบบที่มีความปลอดภัยสู งมาก
.
5) Cloud เกิดมาจากเดิมบริษัทต้องมี server ขนาดใหญ่เอาไว้เก็บข้อมูล ยิ่งเยอะก็ต้องยิ่งสร้างห้อ งใหญ่ แต่ตอนนี้เหมือนมีคนมาสร้าง  server ขนาดใหญ่ แล้วปล่อยให้เราเช่าแทน เราไม่เห็นว่า server มันถูกเก็บไว้ที่ไหนเลยเรีย กว่า Cloud เหมือนว่ามันเก็บไว้อยู่บนก ้อนเมฆ
.
6) Computer Quantum แปลง่าย ๆ คือ คอมพิวเตอร์วิเศษที่เร็วมาก และไม่ร้อน พังยากและจะมาเปลี่ยนโลก จบ

========================== ====
.
** Trend ที่ 7 … ขอไข่ 6 ข้อในโลกดิจิตอล **
.
1) ข้อมูล ธุรกิจทุกวันนี้ที่เราเห็น Alexa, JOOX, Samsung Family Hub ขายออกมาในราคาไม่แพงก็เพรา ะว่าเค้าต้องการข้อมูลจากเร า ต้องการรู้พฤติกรรมของเรา เพื่อที่จะเอาไปใช้วางแผนต่ อได้ในอนาคต เรียกได้ว่า ใครมีข้อมูลเยอะกว่าจะเป็นผ ู้ชนะ
.
2) ข้ามโลก คือ ทุกคนแข่งกันได้หมด ต่อไปคู่แข่งของไปรษณีย์ไทย  จะเป็น Drone ที่ส่งของได้แล้ว และตอนนี้ JD ก็กำลังทดลองทำอยู่
.
3) ขี้เหงา เพราะคนเป็นโสดมากขึ้น หรือครอบครัวมีลูกคนเดียวเย อะขึ้น การทำโปรโมชั่นประเภท มา 2 จ่าย 1 หรือ มา 4 จ่าย 2 แบบนี้แปลว่า ไม่เข้าใจลูกค้อย่างแท้จริง  อย่าง MK เองก็มีความคิดจะทำเป็นหม้อ เดี่ยว ๆ มากขึ้น
.
4) ขาดเหตุผล คือ คนใช้อารมณ์ในการตัดสินใจมา กขึ้น แม้แต่เรื่องเดียวกันถ้าต่า งคนทำ เวลาคนทั่วไปมองก็จะไม่เหมื อนกัน เช่น พี่ตูนกับพี่เสก ถ้ามา Live ทำเรื่องเดียวกัน คนก็อาจจะคิดกับแต่ละคนต่าง กัน
.
5) ของจริง ให้หลีกเลี่ยงการตลาดสีเทา หรือการพูดไม่จริง เพราะสุดท้ายจะย้อนกลับมาหา เรา เหมือนกระทะ Korea King บอกว่า 10 สายแรก หรือโทรมาภายในครึ่งชั่วโมง  จะได้รับตะหลิว ได้ราคาพิเศษ แต่พูดแบบนี้อยู่ตลอดไม่ครบ สิบสายซักที
.
6) ขัดเกลาใจ โลกนี้เปลี่ยนแปลงเร็วมาก แม้แต่คนในยุคเดียวกันก็ยัง ตามกันไม่ทัน แต่สุดท้ายหนังสือที่ขายดีท ี่สุดคือ หนังสือธรรมะ

อ่านจบแล้ว อยากให้ลองไปฟังที่อ.เอกก์พ ูดมาก ๆ ครับ คือ มันจะได้อารมณ์มาก สนุก ได้ความรู้ ที่สำคัญอาจารย์เป็นคนที่พู ดเรื่องยาก ๆ ให้เข้าใจได้ง่ายมาก ถ้าใครอยากรู้จักอ.เอกก์เพิ ่มเติมเข้าไปติดตามได้ที่เพ จ อัจฉริยะการตลาดหรือลองแวะไปอ่านหนังสืออัจ ฉริยะการตลาด หนังสือขายดีรองลงมาจากหนัง สือธรรมะได้เลยครับ